Pfandringler, Flaschensammler Görgü Kuralları ve 'Pfand Gehört Daneben'in Başladığı Berlin Sokakları

Resmi Kural

Burada gerçekten bir “resmi kural”dan çok, çoğu insanın hiç duymadığı bir köken hikayesi ve herhangi bir donanım parçasından daha önemli olan küçük bir alışkanlıklar bütünü var. Pfandring, bir kamu çöp kutusunun dışına sabitlenen, boş bir depozito şişesinin çöpün içinde gömülü olmak yerine üstte görünür şekilde durmasını sağlayan metal bir halka ya da küçük bir tutucudur, böylece bir şişe toplayıcısı, bir Flaschensammler, çöpü karıştırmadan onu alabilir. SettledIn’in Berlin’in Pfand sistemine dair ana rehberi, şehrin neden hiçbir zaman bunlardan şehir çapında bir ağ kurmadığını zaten açıklıyor, bunu BSR’nin Hardenbergplatz ve Spandau’daki başarısız 2014-2015 pilot projesine dayandırarak. O rehberin ele almadığı şey, bir şişe bağışlama fikrinin en başta gerçekte nerede başladığı, ve burada başladı, herhangi bir şehir kurumu işin içine girmeden çok önce, bir avuç Berlin lamba direğinde.

”Pfand Gehört Daneben” Gerçekte Nerede Başladı

Münih’in ve Hamburg’un kendi SettledIn rehberleri, ikisine de nihayetinde ulaşan sticker-ve-kasa kampanyası “Pfand gehört daneben”in arkasındaki kişi olarak Matthias Gomille’den bahsediyor, ama ikisi de gerçekte nerede yaşayıp çalıştığını söylemiyor. O, ve kayıtların gösterdiği kadarıyla hâlâ, bir Berlinliydi: Friedrichshain merkezli, 30 yaşında bir reklam art direktörü, tüm bu işi 2011 civarında, daha geniş basın kapsamı almasından yaklaşık bir yıl önce başlattı. Yöntemi neredeyse agresif derecede basitti. O ve ilk destekçiler içecek kasalarını ikiye kestiler ve Kreuzberg’deki Görlitzer Bahnhof yakınında, Friedrichshain’deki Sonntagstraße’de ve Prenzlauer Berg’deki Mauerpark’ta lamba direklerine kelepçeyle bağladılar, idari olarak ortak hiçbir yanı olmayan ama boş şişelerin hızla biriktiği yerler olarak her şeyi paylaşan üç Kiez.

Gomille’nin kendi açıklaması, Berliner Zeitung’un haberine göre, bunun kulağa geldiğinden daha fazla önemli olmasının nedeni konusunda açık sözlüydü: toplayıcılar, her biri birkaç sent değerindeki şişeleri geri almak için kamu çöp kutularına kollarını dirseklerine kadar, bazen kırık cam parçalarının arasından, sokuyordu, ve o bunu açıkça küçültücü olarak nitelendirdi. Kampanyanın Facebook sayfası neredeyse 18.000 destekçi topladı, ve Beatsteaks ile Jennifer Rostock dahil Berlin grupları, dava için yazılmış özgün şarkıların yanı sıra, isimlerini kampanyaya açıkça verdi. Berlin’in kendi atık yönetimi kurumu BSR ise buna katılmadı, sokakta serbest duran şişelerin bir nezaket değil bir çöp ve yaralanma riski olduğu gerekçesiyle tüm önermeyi reddetti, daha sonra kendi Hardenbergplatz pilotunu da mahkum edecek aynı kurumsal içgüdü. Fikir yine de yayıldı, Hamburg’a, Münih’e, Oberhausen’e, Köln’e ve ötesine ulaştı, gerçek doğum yeri ise herhangi bir şehir programından çok sıradan bir grup Berlin lamba direği olarak kaldı.

Fotoğraf: Brett Sayles, Pexels üzerinden

Kimsenin Gerçekten Açıklamadığı Görgü Kuralı

Tarihi bilmek bir şey; bunu günlük olarak iyi yapmak ise farklı, çok daha küçük bir alışkanlıklar bütünü, ve yakınlarda bir Pfandring olup olmamasıyla neredeyse hiçbir ilgisi yok. Kapağı gevşek bırakmak ya da çıkarmak yerine vidalı tutun. Tek kullanımlık bir şişede gevşek bir kapak, bir toplayıcının onu dökülmeden taşımasını zorlaştırır, ve şişeyi bozdurmaya çalıştığında bir Rückgabeautomat’ın onu doğrudan reddetmesine neden olabilir, t-online’ın tüketici haberciliğinde de doğrulanan, şişeleri kapakları takılı iade etme genel Alman alışkanlığının arkasındaki aynı mantık. Şişeyi baştan sona durulamanıza gerek yok, sadece kalan sıvıyı dökün ki birinin ellerine ya da çantasına damlamasın.

Şişeyi yan yatırmak yerine dik durun, böylece trafiğe yuvarlanamaz ya da içinde kalanı dökemez, ve devrilip kırılabileceği bir yerde dengelemek yerine kutunun yanına ya da üstüne koyun, özellikle cam söz konusuyken. Tek kullanımlık plastik şişeleri de ezmeyin; ezilmiş bir şişe, bir toplayıcı onu bozdurmaya gittiğinde bile ters yönlü satış otomatındaki şekil tarayıcısını geçemeyebilir, iyi bir niyeti onlar için boşa giden bir çabaya dönüştürür. Ve en çok önemli olan detay, Gomille’nin kendi çerçevelemesinin tam olarak işaret ettiği bir şey: bu, görünür bir hayır işi eyleminden çok küçük, sessiz bir nezaket olarak en iyi şekilde işliyor. Şişeyi düzgünce bırakın ve yürüyün. Alınmasını izlemek için oyalanmayın, ve o tür bir etkileşim istediğini belirtmemiş birine şişeyi doğrudan vermekte ısrar etmeyin. Şişe toplamak, arkasında gerçek, mütevazı da olsa bir gelir olan gerçek bir iş, ve bu jesti ihtiyacı olan birine yapılan bir iyilik yerine çalışan birine gösterilen temel bir nezaket olarak ele almak, Gomille’nin başlangıçta yaratmaya çalıştığı farkın tamamı.

Berlin’in Diğer Küçük, Çoğunlukla Unutulmuş Girişimleri

Gomille’nin kasaları, Berlin’in bu konuda yaptığı tek gayriresmi girişim değildi, sadece kamu belleğinde gerçekten yer eden oldu. Ocak 2013’te, Pankow’un ilçe meclisi, Yeşiller ve Korsanların da destek verdiği yerel Sol Parti grubu tarafından savunulan, çöp kutusuna monte edilmiş kendi şişe kabı versiyonunu, Charlottenburg-Wilmersdorf’taki ayrı, daha bilinen 2012 önerisiyle paralel şekilde ele aldı. Sol Parti sözcüsü Matthias Zarbock, toplayıcıların çöp kutularını karıştırırken karşılaştığı sağlık risklerinin harekete geçmeyi gecikmiş kıldığını savundu, Gomille’nin bir yıl önce söylediğiyle neredeyse birebir örtüşerek. Ne Pankow ne de Charlottenburg-Wilmersdorf girişimleri, ne de BSR’nin daha sonraki Hardenbergplatz pilotu, hiçbir zaman kalıcı, şehir çapında bir sabiteye dönüşmedi, bu rehberin Berlin’in Pfand sistemine dair kardeş yazısının daha ayrıntılı ele aldığı bir örüntü. Berlin’i bu boşluk boyunca taşıyan şey, bunun yerine her zaman bu resmi girişimlerden çok Gomille’nin orijinal fikrine daha yakın oldu: bir donanım parçası değil, bir alışkanlık.

Adım Adım

1. Berlin'de şehir çapında bir Pfandring aramayın. SettledIn'in Berlin Pfand rehberi, BSR'nin kendi pilotunun neden hiç büyümediğini ele alıyor; buradaki görgü kuralı belirli bir halka bulmaktan daha önemli.
2. Şişenizi dik, kutunun yanına ya da üstüne koyun, içine değil. Bu, "Pfand gehört daneben"in arkasındaki tüm orijinal fikir, ve şehirdeki herhangi bir çöp kutusunda işliyor.
3. Kapağı vidalı bırakın ve şişeyi ezmeyin. İkisi de bir toplayıcının onu taşımasını ve daha sonra bir makinenin reddetmeden bozdurmasını kolaylaştırıyor.
4. Görlitzer Bahnhof, Sonntagstraße ya da Mauerpark yakınındaysanız, tüm hareketin başladığı yerde durduğunuzu bilin, orijinal kasaların kendisi artık uzun zaman önce kaybolmuş olsa bile.
5. Bu konuda sessiz olun. Şişenin toplanmasını izlemek yerine yolunuza devam edin, ve bir toplayıcı açıkça istemedikçe doğrudan elden vermekte ısrar etmeyin.
6. Daha büyük bir şişe grubu için, SettledIn'in Berlin Pfand rehberi, Sozialhelden e.V.'nin sıradan parklarda yıl boyu işleyen PFANDGEBEN depozito adalarını ele alıyor, tek bir kutunun yanına büyük bir grup bırakmaktan daha güvenilir bir seçenek.

Uyumluluk Notu

Bu sayfa, Berlin’deki gayriresmi bağış görgü kurallarını ve küçük ölçekli tarihsel ile ilçe düzeyindeki girişimleri, 2026 ortası itibarıyla günceldir, şehir çapında bir program ya da yasal zorunluluk olarak değil anlatıyor. Orijinal Görlitzer Bahnhof, Sonntagstraße ve Mauerpark kurulumlarının şu anki fiziksel durumu, ve Pankow’un 2013 önerisinin nihai sonucu, yazım anında bağımsız olarak doğrulanamadı.